Ewangelia z dnia: Panny roztropne i nierozsądne – św. Augustyn (Mt 25)

Piątek, 28 sierpnia 2026 – Św. Augustyna, biskupa i doktora Kościoła

Ewangelia (Mt 25, 1-13): Lampa, oliwa i oblubieńcze oczekiwanie

Jezus wprowadza nas w atmosferę wesela. Dziesięć panien – parthenoi – wychodzi na spotkanie oblubieńca. W tradycji żydowskiej panny młode towarzyszyły oblubieńcowi, niosąc zapalone lampy w czasie nocnej procesji do domu weselnego. Był to moment pełen radości, ale i wymagający gotowości: oblubieniec mógł przyjść o każdej porze. Dokładna godzina nie była znana. To, co decydowało o udziale w uczcie, to nie dobre intencje, ale przygotowanie.

Jezus przedstawia dwa typy oczekiwania. Pięć panien roztropnych – phronimoi – i pięć nierozsądnych – mōrai. Jedne i drugie wyszły z lampami. Jedne i drugie zasnęły, gdy oblubieniec się opóźniał. Różnica ujawniła się dopiero w decydującej chwili: nierozsądne wzięły lampy, ale nie wzięły oliwy. Greckie elaion – „oliwa” – to symbol, który w całej Biblii wskazuje na łaskę Ducha Świętego, na dobre uczynki, na miłość, która trwa. Ich lampy były puste, choć z pozoru wyglądały jak u tamtych. Oliwa nie jest widoczna na zewnątrz. Nie można jej pożyczyć w ostatniej chwili.

Krzyk: „Oto oblubieniec! Wyjdźcie mu na spotkanie!” – greckie hypantēsis – budzi wszystkie. Nierozsądne proszą: „Dajcie nam oliwy, bo nasze lampy gasną”. Ale roztropne odpowiadają: „Aby jej nie zabrakło i nam, i wam, idźcie raczej do sprzedających i kupcie sobie”. To zdanie brzmi może twardo, ale zawiera głęboką prawdę duchową: są rzeczy, których nie można przekazać w ostatnim momencie. Wiary nie da się pożyczyć. Świętości nie da się kupić na chwilę. Oliwa łaski to owoc osobistej relacji z Bogiem, pielęgnowanej przez lata. Nikt nie może być święty za ciebie.

Zamknięte drzwi i „nie znam was”

Gdy nierozsądne odchodzą kupić oliwę, oblubieniec wchodzi, a drzwi zostają zamknięte. Gdy wracają i pukają – greckie anoixē hēmin – „otwórz nam” – słyszą wstrząsające słowa: „Zaprawdę, powiadam wam: nie znam was”. Greckie ouk oida hymas – „nie znam was” – to nie jest chłodna obojętność, lecz wynik braku relacji. One nigdy nie zawiązały prawdziwej zażyłości z oblubieńcem. Ich lampy były zimne, ich oczekiwanie – powierzchowne. Zewnętrzna przynależność nie wystarczy. Nie wystarczy trzymać lampy; trzeba mieć w niej oliwę.

Jezus kończy apelem, który jest sednem całej przypowieści: „Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny”. Czuwanie to nie nerwowe wyczekiwanie, ale trwanie w miłości, która nie gaśnie. To dbanie o oliwę – o modlitwę, sakramenty, miłosierdzie – każdego dnia. Wtedy przyjście oblubieńca, nawet o północy, nie budzi lęku, ale radość.

Święty Augustyn – lampa, która płonęła po latach ciemności

Dzisiejsze wspomnienie liturgiczne stawia obok tej Ewangelii postać, która doskonale rozumiała, co znaczy napełniać lampę oliwą. Św. Augustyn (354–430) był przez wiele lat panną nierozsądną: szukał światła poza Chrystusem, w pysze intelektu, w herezji manichejskiej, w pożądliwości. Jego lampa była jak wygasająca pochodnia. A jednak nie przestała się tlić – bo jego matka, św. Monika, dolewała do niej łez.

To, co Augustyn odkrył po nawróceniu, zapisał w Wyznaniach – książce, która do dziś jest jak podręcznik napełniania lampy. Pisał: „Późno Cię umiłowałem, Piękności tak dawna a tak nowa, późno Cię umiłowałem! Byłeś we mnie, a ja byłem na zewnątrz i tam Cię szukałem”. To jest diagnoza pustej lampy: szukać światła na zewnątrz, zamiast pozwolić, by Bóg zapalił je wewnątrz.

Augustyn stał się jednym z największych doktorów Kościoła, biskupem Hippony, obrońcą ortodoksji. Jego lampa, raz zapalona, płonęła tak mocno, że światło jej oświetla całą teologię Zachodu do dziś. Ale to światło nie narodziło się z ludzkiego geniuszu. Narodziło się z oliwy łaski, która przyszła przez pokorę, pokutę i Eucharystię. On sam najlepiej zrozumiał, że lampa bez oliwy to tylko dekoracja. A oliwa to caritas – miłość. Pisał: „Kochaj i czyń, co chcesz”. To zdanie bywa źle rozumiane. Augustyn chciał powiedzieć: jeśli masz w sercu miłość, ona poprowadzi cię do dobra. Miłość jest oliwą, która nie gaśnie.

Zakończenie: Napełniać dziś

Nie wiemy, o której godzinie przyjdzie oblubieniec. Może przyjdzie w tym miesiącu, w tym tygodniu, może dziś o północy. Pytanie nie brzmi: „Czy mam lampę?” – bo niemal każdy z nas ją trzyma. Pytanie brzmi: „Czy mam oliwę?”.

Św. Augustyn uczy nas, że nigdy nie jest za późno, by zacząć napełniać naczynie. Bóg przyjmuje każdego, kto przychodzi – nawet po latach marnotrawstwa – i daje oliwę darmo. Ale trzeba Mu przynieść otwarte naczynie. Trzeba przyjąć Jego łaskę, pozwolić Mu zapalić płomień.

Dziś, zanim nadejdzie noc, sprawdź swoją lampę. Ile w niej oliwy? Ile miłości, modlitwy, wierności, pokuty? I jeśli widzisz, że jest pusta – nie uciekaj. Proś. Oblubieniec jest miłosierny. On sam pragnie cię na uczcie.

„Panie Jezu, Oblubieńcze mojej duszy, daj mi oliwę Twojego Ducha. Przez wstawiennictwo św. Augustyna, którego lampa płonęła po latach ciemności, obudź moje serce z duchowego snu i spraw, bym czuwał w miłości aż do Twego przyjścia. Amen.”

Ks. Ksawery

Kontakt

Masz pytania? Napisz do nas śmiało.

Email

apocrifo1815@gmail.com

© 2026. All rights reserved.

O nas | Polityka prywatności | Regulamin | Polityka zwrotów